Όταν η Εθνική Νέων Ανδρών προσγειώθηκε στην Μπρατισλάβα, το μόνο σίγουρο ήταν το εθνόσημο στη φανέλα. Όλα τα υπόλοιπα, δηλαδή το πού μπορεί να φτάσει, το τι και πόσα θα αντέξει, το αν θα σταθεί στο παρκέ απέναντι σε ομάδες που παίζουν αυτά τα τουρνουά κάθε καλοκαίρι, ήταν ένα μεγάλο ερωτηματικό. Δώδεκα χρόνια είχε να πατήσει η Κύπρος σε Πανευρωπαϊκό Κ20. Δώδεκα χρόνια, δηλαδή μια ολόκληρη μπασκετική γενιά. Και η απάντηση στο ερωτηματικό ήρθε δέκα μέρες αργότερα, γραμμένη με τρεις νίκες, πέντε ήττες και τη 14η θέση ανάμεσα σε 21 χώρες: αυτή η ομάδα όχι μόνο στάθηκε, αλλά ανέβηκε σκαλί-σκαλί, παιχνίδι με παιχνίδι, μέχρι το τελευταίο δευτερόλεπτο της διοργάνωσης.
Παιδιά από τον πάγκο, απέναντι σε παιδιά από το παρκέ
Για να καταλάβουμε τι πέτυχε αυτή η ομάδα, πρέπει πρώτα να πούμε από πού ξεκίνησε. Οι περισσότεροι από τους διεθνείς του Αντώνη Κωνσταντινίδη δεν παίρνουν ουσιαστικό χρόνο συμμετοχής στις ομάδες τους. Κάποιοι μετράνε τα λεπτά τους στο πρωτάθλημα με το ένα χέρι. Και ξαφνικά, στην Μπρατισλάβα, κλήθηκαν να βγάλουν 20 και 30 λεπτά σε επίσημο διεθνές παιχνίδι, απέναντι σε αντιπάλους που όχι μόνο παίζουν κανονικά στις ομάδες τους, αλλά φοράνε και τη φανέλα της δικής τους Κ20 κάθε χρόνο, σε μια διοργάνωση που για εκείνους είναι ρουτίνα και για εμάς ήταν επιστροφή από τη μακρινή… εξορία.
Είναι σαν να ζητάς από κάποιον που κάνει τζόκινγκ στη γειτονιά να τρέξει μαραθώνιο με τους επαγγελματίες. Δεν αρκεί η καρδιά. Χρειάζεται και ο αέρας των χιλιομέτρων. Αυτόν τον αέρα δεν τον είχαμε. Και όμως… τερματίσαμε!
Η αρχή που έγραψε ιστορία
Το ξεκίνημα ήταν από εκείνα που δεν τα σχεδιάζεις. Τα ζεις. Κύπρος-Κόσοβο 60-59 στην πρεμιέρα, με ανατροπή σε παιχνίδι που έμοιαζε χαμένο, με τον Μαννάρη να ισοφαρίζει με τρίποντο στο φινάλε και τον Κουτούρη να παίρνει το επιθετικό ριμπάουντ της χρονιάς μετά από δική του άστοχη βολή (αφού πρώτα έδωσε το προβάδισμα). Πρώτη νίκη σε Πανευρωπαϊκό μετά από δώδεκα χρόνια, από την πρώτη κιόλας βραδιά. Το βάρος έφυγε νωρίς από τις πλάτες και αυτό, σε τουρνουά μικρής διάρκειας, είναι μισή επιτυχία από μόνο του.
Μετά ήρθε η επαφή με την πραγματικότητα. Ισλανδία 83-57, Πορτογαλία 73-54, Βοσνία 74-51. Τρεις αντίπαλοι με άλλα κιλά, άλλα εκατοστά και κυρίως, άλλες χιλιάδες ώρες αγωνιστικής εμπειρίας. Σε αυτά τα ματς φάνηκε καθαρά το πρόβλημα που θα μας ακολουθούσε σε όλη τη διοργάνωση: τα κακά δεκάλεπτα. Με την Ισλανδία το 24-4 της πρώτης περιόδου, με την Πορτογαλία το εναρκτήριο 14-2, με τη Βοσνία το εφιαλτικό 25-6 της δεύτερης. Όταν χανόταν η ψυχραιμία, χανόταν και το παιχνίδι. Και πώς να μη χαθεί η ψυχραιμία, όταν το σώμα δεν έχει μάθει να διαχειρίζεται τέτοιες στιγμές; Τα λάθη στα κρίσιμα σημεία δεν ήταν έλλειψη ταλέντου. Ήταν έλλειψη βιωμάτων. Και τα βιώματα, δυστυχώς, δεν πωλούνται στο περίπτερο… Κερδίζονται στο παρκέ.
Το κοντέρ που ανέβαινε
Το ωραίο όμως με αυτή την ομάδα είναι ότι δεν επαναλάμβανε τα λάθη της. Τα διόρθωνε. Μικροί στόχοι, προσωπικοί και ομαδικοί, που έβγαιναν στο γήπεδο αγώνα με αγώνα. Με την Πορτογαλία, μετά το κακό ξεκίνημα, η ομάδα κράτησε τους Ιβηρες σε ρυθμούς που δεν είχαν συνηθίσει στη διοργάνωση. Με την Αρμενία, στο φινάλε των ομίλων, ήρθε η πιο ώριμη εμφάνιση της πρώτης εβδομάδας: 88-58, με 29-13 από το πρώτο δεκάλεπτο και έλεγχο από την αρχή ως το τέλος. Μία επιβλητική νίκη.
Στα νοκ άουτ, η Ολλανδία μάς θύμισε ότι το μπάσκετ παίζεται και ψηλά: 65-47, με τους Οράνιε να μαζεύουν 65 ριμπάουντ έναντι 36 δικών μας. Διαφορά που δεν καλύπτεται με ψυχολογία, όση θέληση και αν υπήρχε. Κι όμως, ακόμα και εκεί, η ομάδα άφησε το στίγμα της: 27 λάθη υποχρέωσε τους Ολλανδούς να κάνουν, με 17 κλεψίματα. Η άμυνα δούλευε. Τα πόδια και τα χέρια πάλευαν. Έλειπε το σουτ. Και λίγο μπόι.
Και μετά ήρθε η Γεωργία, στο ημιτελικό των θέσεων 13-16. Και είδαμε την καλύτερη Κύπρο του τουρνουά. Το 78-54 δεν λέει από μόνο του την ιστορία. Τη λένε οι 22 ασίστ έναντι 9 των Γεωργιανών, τα 10 τρίποντα, το 80% στις βολές. Η μπάλα κυκλοφορούσε, οι ρόλοι ήταν καθαροί, ο Μαννάρης (19 πόντοι, 8 ριμπάουντ) έδειχνε τον δρόμο. Αν κάποιος έβλεπε μόνο αυτό το ματς, δεν θα πίστευε ότι πρόκειται για ομάδα που οι παίκτες της ψάχνουν λεπτά συμμετοχής στα πρωταθλήματά τους.
Ένα καλάθι από το 13άρι
Το φινάλε ήταν και γλυκό και πικρό. Όπως όλα τα ωραία πράγματα. Στον τελικό της 13ης θέσης, η Ελβετία επικράτησε 75-73 σε παιχνίδι που κρίθηκε στην τελευταία κατοχή. Η Εθνική βρέθηκε πίσω με οκτώ στο πρώτο δεκάλεπτο, γύρισε το ματς, το κράτησε ζωντανό μέχρι το τέλος, αλλά στα τελευταία δευτερόλεπτα δεν βρήκε την ψυχραιμία που χρειαζόταν. Δύο πόντοι μακριά από τη 13η θέση. Δύο πόντοι που δεν χάλασαν τίποτα από τη μεγάλη εικόνα, αλλά που δείχνουν με ακρίβεια χειρουργείου το επόμενο βήμα αυτής της γενιάς: η διαχείριση των clutch στιγμών δεν διδάσκεται στον πίνακα. Θέλει επαναλήψεις. Θέλει παιχνίδια. Θέλει, για να το πούμε ξεκάθαρα, χρόνο συμμετοχής στις ομάδες τους.
Ο απολογισμός και το ζητούμενο
Η 14η θέση σε 21 χώρες, με τρεις νίκες σε οκτώ παιχνίδια, για μια ομάδα που επέστρεψε μετά από δώδεκα χρόνια και δεν ήξερε ούτε η ίδια το ταβάνι της, δεν είναι απλώς θετικός απολογισμός. Είναι θεμέλιο. Γιατί το ζητούμενο σε τέτοιες διοργανώσεις δεν είναι μόνο η κατάταξη. Είναι η καμπύλη. Και η καμπύλη αυτής της ομάδας έδειχνε σταθερά προς τα πάνω: από το συγκινησιακό 60-59 της πρεμιέρας, στα σκληρά μαθήματα των φαβορί, στην επιβολή επί της Αρμενίας, στο σχεδόν αψεγάδιαστο ματς με τη Γεωργία, στο ματς-θρίλερ με την Ελβετία. Παιχνίδι με παιχνίδι, κάτι χτιζόταν.
Όπως λέει και ο σοφός λαός, φασούλι το φασούλι γεμίζει το σακούλι. Το σακούλι αυτής της γενιάς γέμισε στην Μπρατισλάβα με κάτι που δεν αγοράζεται: εμπειρία σε πραγματικές, διεθνείς μάχες. Το χρωστούμενο τώρα περνάει στους συλλόγους και στα πρωταθλήματά μας. Αυτά τα παιδιά απέδειξαν ότι μπορούν να παίξουν 20 και 30 λεπτά σε Πανευρωπαϊκό. Θα ήταν κρίμα να γυρίσουν στην Κύπρο και να ξαναβρούν τη γωνιά του πάγκου να τα περιμένει.
Του χρόνου, η Εθνική Κ20 δεν θα ξεκινήσει από το μηδέν. Θα ξεκινήσει από τη 14η θέση, από ένα ρόστερ που πλέον ξέρει τι σημαίνει κρίσιμη κατοχή σε διεθνές επίπεδο, και από ένα καλοκαίρι που θύμισε σε όλους μας κάτι απλό: όταν δίνεις σε αυτά τα παιδιά την ευκαιρία, στο γήπεδο τη μετατρέπουν σε ιστορία. Ας τους τη δίνουμε πιο συχνά.
