Στις ακαδημίες καλαθόσφαιρας, ένα από τα πιο συνηθισμένα λάθη που γίνονται είναι να κρίνεται η πρόοδος ενός παιδιού σχεδόν αποκλειστικά από το πόσους πόντους βάζει. Ο λόγος είναι απλός, αλλά η ανάλυσή του είναι πολύπλοκη. Η καταμέτρηση των πόντων είναι μια εύκολη μέτρηση, άμεσα ορατή και συχνά εντυπωσιακή. Δεν είναι όμως πάντα η πιο σωστή. Ειδικά στις μικρές ηλικίες, η πραγματική ανάπτυξη ενός παιδιού φαίνεται σε πολλά περισσότερα στοιχεία, τα οποία δεν αποτυπώνονται στον πίνακα του σκορ.
Ένα παιδί μπορεί να έχει κάνει τεράστια βήματα μπροστά, χωρίς να το δείχνει η στατιστική του. Μπορεί να έχει μάθει να στέκεται σωστά στην άμυνα, να διαβάζει καλύτερα το παιχνίδι, να παίρνει πιο ώριμες αποφάσεις, να συνεργάζεται πιο αποτελεσματικά με τους συμπαίκτες του ή να καταλαβαίνει καλύτερα τον ρόλο του μέσα στην ομάδα. Αυτά είναι στοιχεία ουσίας, που χτίζουν παίκτες για το μέλλον και όχι απλώς παιδιά που ξεχωρίζουν προσωρινά επειδή σκοράρουν περισσότερο από τους συνομηλίκους τους.
Η άμυνα, για παράδειγμα, είναι ένας τομέας που συχνά αδικείται στην αξιολόγηση των παιδιών. Ένα παιδί που επιστρέφει γρήγορα, που μαρκάρει σωστά, που βοηθάει, που μπαίνει στη γραμμή της μπάλας και που παλεύει για κάθε κατοχή, μπορεί να προσφέρει τεράστια αξία στην ομάδα, ακόμη κι αν δεν πετύχει ούτε έναν πόντο. Το ίδιο ισχύει και για το ριμπάουντ, την πίεση στην μπάλα, την επικοινωνία μέσα στο γήπεδο και τη διάθεση να κάνει τις «μικρές» δουλειές που κρατούν μια ομάδα όρθια.
Εξίσου σημαντική είναι και η συνεργασία. Στις ακαδημίες, το παιδί δεν πρέπει να μαθαίνει μόνο να παίζει με την μπάλα στα χέρια, αλλά και να λειτουργεί μέσα σε ένα σύνολο. Να πασάρει τη σωστή στιγμή, να κινηθεί χωρίς την μπάλα, να δώσει χώρο, να καταλάβει πότε πρέπει να επιτεθεί και πότε να αφήσει μια καλύτερη επιλογή στον συμπαίκτη του. Αυτές οι αποφάσεις δεν τραβούν πάντα την προσοχή των γονιών ή της εξέδρας, όμως αποτελούν βασικό δείγμα μπασκετικής ωρίμανσης.
Υπάρχουν παιδιά που στις μικρές ηλικίες σκοράρουν πολύ, επειδή είναι πιο δυνατά ή πιο ανεπτυγμένα σωματικά από τα υπόλοιπα. Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι έχουν και τη μεγαλύτερη προοπτική. Αντίστοιχα, υπάρχουν παιδιά που αργούν να ξεχωρίσουν επιθετικά, αλλά κατανοούν το παιχνίδι, δουλεύουν σωστά, ακούνε, βελτιώνονται και αποκτούν γερά θεμέλια. Συχνά, αυτά τα παιδιά είναι που εμφανίζουν τη μεγαλύτερη εξέλιξη με το πέρασμα του χρόνου.
Γι’ αυτό και ο ρόλος του προπονητή, αλλά και του γονέα, είναι καθοριστικός. Το παιδί πρέπει να μάθει ότι η αξία του δεν εξαρτάται μόνο από το αν έβαλε 15 πόντους ή αν τελείωσε ένα παιχνίδι με μηδέν. Πρέπει να ακούει ότι η καλή άμυνα, η σωστή πάσα, η σωστή τοποθέτηση, η υπομονή και η προσπάθεια είναι εξίσου σημαντικά με ένα καλάθι. Όταν το μήνυμα που περνάει είναι ότι «καλός είναι αυτός που σκοράρει», τότε πολλά παιδιά είτε απογοητεύονται είτε παίζουν με λάθος λογική, κυνηγώντας μόνο την ατομική προβολή.
Η ανάπτυξη στις ακαδημίες είναι μια διαδικασία πολύ πιο σύνθετη από ένα φύλλο αγώνα. Ένα παιδί εξελίσσεται όταν αποκτά μπασκετική αντίληψη, όταν βελτιώνει τον χαρακτήρα του μέσα από το άθλημα, όταν μαθαίνει να λειτουργεί με πειθαρχία, να διαχειρίζεται λάθη και να προσφέρει στην ομάδα με πολλούς διαφορετικούς τρόπους. Οι πόντοι έχουν τη σημασία τους, αλλά δεν λένε ποτέ όλη την αλήθεια.
Αν θέλουμε πραγματικά να χτίσουμε σωστούς αθλητές και όχι απλώς πρόσκαιρους πρωταγωνιστές, τότε πρέπει να μάθουμε να βλέπουμε πιο βαθιά. Γιατί στις ακαδημίες, πολλές φορές, το παιδί που εξελίσσεται περισσότερο δεν είναι εκείνο που φαίνεται περισσότερο στο σκορ, αλλά εκείνο που μαθαίνει να παίζει σωστά το παιχνίδι.
