Δεκαέξι χρόνια μετά το περιβόητο «The Decision», όταν ένας 25χρονος με φανταχτερό καρό πουκάμισο ανακοίνωνε σε ζωντανή τηλεοπτική εκπομπή ότι «παίρνει τα ταλέντα του στο South Beach», ο ΛεΜπρόν Τζέιμς έκλεισε τον κύκλο με τον πιο αθόρυβο τρόπο. Χωρίς στούντιο, χωρίς σκηνοθεσία, χωρίς δραματικές παύσεις. Ένα ποστ στα social media, την Παρασκευή το μεσημέρι, ώρα Ανατολικής Ακτής. «Αυτή είναι η τελευταία μου απόφαση», έγραψε. Και η απόφαση έχει όνομα, χρώμα και ταχυδρομικό κώδικα: Φιλαντέλφια 76ερς.
Στα 41 του χρόνια, μπαίνοντας στην 24η σεζόν μιας καριέρας που έχει πάψει προ πολλού να συγκρίνεται με οτιδήποτε ανθρώπινο, ο κορυφαίος σκόρερ στην ιστορία του ΝΒΑ φοράει τη φανέλα της τέταρτης ομάδας του. Και κυνηγάει το πέμπτο του δαχτυλίδι στην πόλη που περιμένει το δικό της από το 1983.
«Για τι παίζω πια;»
Ας ξεκαθαρίσουμε κάτι: αυτή δεν ήταν μεταγραφή που κλείστηκε σε τηλεφώνημα δέκα λεπτών. Ο ίδιος ο ΛεΜπρόν παραδέχτηκε ότι όταν τελείωσε η περσινή σεζόν με τους Λέικερς, με τη «σκούπα» από τους Θάντερ στους ημιτελικούς της Δύσης, ήταν σχεδόν σίγουρος ότι είχε παίξει το τελευταίο του παιχνίδι. Πέρασε εβδομάδες χωρίς να ξέρει τι θέλει, για πρώτη φορά στη ζωή του, όπως εξομολογήθηκε. Και στο τέλος κατέληξε στο πιο απλό και πιο δύσκολο συμπέρασμα: αγαπάει ακόμα το παιχνίδι κι έχει ακόμα κάτι να δώσει.
Το αποδεικνύει και το συμβόλαιο. Διετές, 8 εκατομμύρια δολάρια συνολικά, με player option στη δεύτερη χρονιά. Βετεράνικο μίνιμουμ. Για να πάρουμε μέτρο σύγκρισης: πέρσι στο Λος Άντζελες εισέπραξε 52,6 εκατομμύρια. Όταν λοιπόν έγραψε «δεν πάω για τα λεφτά», δεν έκανε φιγούρα. Υπέγραψε δίπλα στα λόγια του με έκπτωση 85%. Το ερώτημα που έθεσε δημόσια στον εαυτό του, «για τι παίζω πια;», έχει μία μόνο απάντηση, κι αυτή ζυγίζει όσο ένα τρόπαιο Larry O’Brien.
Οι μνηστήρες, βέβαια, δεν έλειψαν. Το Κλίβελαντ του Ντόνοβαν Μίτσελ ονειρευόταν το τρίτο και φαρμακερό επαναπατρισμό. Το Μαϊάμι, με φρεσκοαποκτημένο τον Γιάννη Αντετοκούνμπο, πρόσφερε σενάριο χολιγουντιανής παραγωγής. Ο ΛεΜπρόν διάλεξε τον τρίτο δρόμο: ούτε νοσταλγία, ούτε συνύπαρξη γιγάντων. Διάλεξε την πόλη που δεν του χρωστάει τίποτα και του ζητάει τα πάντα.
Το καλοκαίρι που η Φιλαντέλφια τρελάθηκε
Για να καταλάβει κανείς πώς φτάσαμε εδώ, πρέπει να γυρίσει στην 1η Ιουλίου. Ο Μάικ Γκάνσεϊ, ο 43χρονος πρόεδρος μπασκετικών επιχειρήσεων των Σίξερς, δεν χρειάστηκε ούτε μήνα στη νέα του καρέκλα για να ρίξει τη βόμβα του καλοκαιριού: Τζέιλεν Μπράουν στη Φιλαντέλφια, με τον Πολ Τζορτζ, δύο πρώτους γύρους (2028 και 2031) και δύο δεύτερους να παίρνουν τον δρόμο για τη Βοστόνη.
Διαβάστε το ξανά αργά. Οι Σέλτικς έστειλαν τον MVP των τελικών του 2024, τον παίκτη που πέρσι τερμάτισε έκτος στην ψηφοφορία για το MVP με 28,7 πόντους, 6,9 ριμπάουντ και 5,1 ασίστ μέσο όρο, στον πιο ιστορικό τους αντίπαλο. Στην ίδια ομάδα που τους είχε αποκλείσει δύο μήνες νωρίτερα, γυρίζοντας σειρά από το 3-1 και πανηγυρίζοντας πρόκριση επί της Βοστόνης στα πλέι οφ για πρώτη φορά από το 1982. Ούτε ο πιο φανατικός Φιλαδελφειανός δεν θα τολμούσε να το γράψει σε ευχετήρια κάρτα.
Και κάπου εδώ κρύβεται μια ιστορία που μόνο το μπάσκετ ξέρει να γράφει: το 2001, στο Οχάιο, ο τίτλος του Mr. Basketball της πολιτείας δόθηκε σε έναν δευτεροετή λυκειόπαιδο ονόματι ΛεΜπρόν Τζέιμς. Ο δεύτερος εκείνης της ψηφοφορίας λεγόταν Μάικ Γκάνσεϊ. Ένα τέταρτο του αιώνα αργότερα, ο αιώνιος δεύτερος υπέγραψε τον αιώνιο πρώτο. Όσο για τον Τζόελ Εμπίντ, που φλέρταρε δημόσια τον ΛεΜπρόν από την εποχή που το Χ λεγόταν ακόμα Twitter: το κάλεσμα δώδεκα χρόνων βρήκε επιτέλους ανταπόκριση.
Πού χωράει ένας 41χρονος βασιλιάς;
Το αγωνιστικό ερώτημα είναι εύλογο και οι αναλύσεις των αμερικανικών μέσων πέφτουν πάνω του από όλες τις γωνίες. Η απάντηση ξεκινάει από τους αριθμούς: 20,9 πόντοι, 7,2 ασίστ, 6,1 ριμπάουντ σε 60 παιχνίδια πέρσι, με 33 λεπτά συμμετοχής και 22η παρουσία σε All-Star Game. Το τσιπάκι, με άλλα λόγια, δουλεύει ακόμα μια χαρά, απλώς το σασί μετράει περισσότερα χιλιόμετρα από οποιοδήποτε άλλο στην ιστορία της λίγκας.
Η προβλεπόμενη πεντάδα προκαλεί ίλιγγο: Ταϊρίς Μάξι (πέμπτος σκόρερ του πρωταθλήματος πέρσι), Βι Τζέι Έτζκομπ, Τζέιλεν Μπράουν, ΛεΜπρόν, Εμπίντ. Πέντε παίκτες, 36 συμμετοχές σε All-Star Game, πέντε βραβεία MVP. Και το σημαντικότερο, όπως επισημαίνει εύστοχα το ESPN: όλοι παίζουν σε διαφορετική θέση. Ο ΛεΜπρόν δεν έρχεται να πατήσει σε ξένα χωράφια. Έρχεται να γεμίσει το δικό του, αυτό του point forward που οργανώνει, διαβάζει και σερβίρει.
Εκεί ακριβώς εστιάζει και η ανάλυση του NBC Sports Philadelphia: η δημιουργία στο μισό γήπεδο ήταν το χρόνιο πρόβλημα αυτής της ομάδας όταν ο Μάξι κουραζόταν και ο Εμπίντ διπλοπροσωπευόταν. Ένας από τους μεγαλύτερους διανοητές που πέρασαν ποτέ από τα παρκέ αναλαμβάνει τώρα να μοιράζει το ψωμί σε ένα τραπέζι όπου, για πρώτη φορά στην καριέρα του μετά από χρόνια, δεν χρειάζεται να είναι ο πρώτος βιολιστής. Λιγότερη κατοχή, λιγότερη φθορά, περισσότερη αποτελεσματικότητα. Ο Νικ Νερς, από την πλευρά του, παίρνει το πιο ευχάριστο πονοκέφαλο της ζωής του: πώς μοιράζεις τις κατοχές σε τέσσερις σταρ και πώς κρύβεις αμυντικά έναν 41χρονο σε μια Ανατολή που τρέχει σαν δαιμονισμένη.
Ο αντίλογος έχει κι αυτός επιχειρήματα
Θα ήταν αφέλεια να παρουσιάσουμε το εγχείρημα ως βόλτα στο Fairmount Park. Η USA Today μίλησε ανοιχτά για «μεγάλο ρίσκο» και δεν έχει άδικο. Ο ΛεΜπρόν θα κλείσει τα 42 μέσα στη σεζόν. Ο Εμπίντ κουβαλάει ιατρικό φάκελο που θα ζήλευε πτέρυγα ορθοπεδικής κλινικής, και η βαθύτερη πορεία της εποχής του παραμένει εκείνο το Game 7 του 2019, με τη μπάλα του Λέοναρντ να χορεύει τέσσερις φορές στο στεφάνι πριν ραγίσει καρδιές. Η Ανατολή, δε, δεν χαρίζεται σε κανέναν: οι Νικς είναι πρωταθλητές, ο Γιάννης απλώνει πλέον την κορμάρα του στο Μαϊάμι, το Κλίβελαντ παραμένει μηχανή 60 νικών.
Και υπάρχει και η ίδια η πόλη. Η Φιλαντέλφια αγκαλιάζει όσο καμία και γιουχάρει όσο καμία, ενίοτε και το ίδιο βράδυ. Ο ΛεΜπρόν διάλεξε συνειδητά, όπως έγραψε ο Inquirer, «τον δύσκολο και δραματικό δρόμο». Αν αποτύχει, η πτώση θα είναι θορυβώδης. Αλλά αυτός ο άνθρωπος έχτισε ολόκληρη καριέρα πάνω στη λογική του «κρατήστε μου ρεβανς».
Fo’, fo’, fo’
Το 1983, ο Μόουζες Μαλόουν προφήτεψε «fo’, fo’, fo’». Τρεις σερί σειρές με σκούπα και οι Σίξερς του Δόκτορα Τζέι σήκωσαν το τελευταίο τους πρωτάθλημα χάνοντας ένα μόλις παιχνίδι στα πλέι οφ. Από τότε, 43 χρόνια αναμονής, ένα «Process» που έγινε θρησκεία, και αμέτρητες άνοιξες που τελείωσαν με ψυχολόγο αντί για παρέλαση.
Ο ΛεΜπρόν ξέρει από τέτοιες καταστάσεις καλύτερα απ’ τον καθένα. Το 2016 πήρε στην πλάτη του μια πόλη που περίμενε 52 χρόνια και της παρέδωσε το αδιανόητο, γυρίζοντας τελικούς από το 3-1 απέναντι στις 73 νίκες των Ουόριορς. Τώρα, στην πόλη του Ρόκι, αναλαμβάνει την τελευταία του αναρρίχηση στα σκαλιά. Με τη διαφορά ότι αυτή τη φορά δεν είναι το αουτσάιντερ της ιστορίας, αλλά ο τελευταίος και μεγαλύτερος άσος στο μανίκι της.
«Τα στερνά τιμούν τα πρώτα», λέει ο σοφός λαός. Ο ΛεΜπρόν Τζέιμς αποφάσισε να τα τιμήσει με φανέλα των Σίξερς, βετεράνικο μίνιμουμ και μια υπόσχεση: ένα τελευταίο, απίστευτο ταξίδι. Η Φιλαντέλφια, που ξέρει να περιμένει, έχει κάθε λόγο να πιστεύει ότι αυτή τη φορά το Process έχει και τελικό στάδιο. Trust the King.
