Στα αναπτυξιακά πρωταθλήματα, ο βασικός στόχος δεν είναι το αποτέλεσμα. Είναι η καθημερινή πρόοδος των παιδιών, οι σωστές συνήθειες και η εκμάθηση του παιχνιδιού, δημιουργώντας το συναίσθημα της χαράς στα παιδιά ώστε να αγαπήσουν το άθλημα. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, υπάρχει ένα θέμα που αξίζει να το δούμε όλοι με ηρεμία και καλή διάθεση: η ώρα προσέλευσης στις προπονήσεις και στους αγώνες.
Σε διάφορες συζητήσεις με προπονητές (και μη) το τελευταίο διάστημα, παρατηρείται πως υπάρχει ένας ανησυχητικά μεγάλος όγκος παιδιών που πηγαίνουν στις προπονήσεις τους αρκετά λεπτά μετά την ώρα έναρξης. Σε κάποιες περιπτώσεις η καθυστέρηση αυτή μπορεί να φτάσει και τα 10-15 λεπτά. Αντίστοιχα, στους αγώνες, ενώ ζητείται από όλους τους προπονητές η παρουσία των παιδιών μία ώρα πριν το τζάμπολ, ώστε να κυλήσει σωστά η διαδικασία (ομαδική συγκέντρωση, προθέρμανση, οδηγίες, ενεργοποίηση), σε κάποιες φορές η άφιξη γίνεται μόλις 20 λεπτά πριν από την έναρξη του αγώνα.
Αυτή η αναφορά στο σημερινό κείμενο δεν είναι για να “δείξει” κανέναν, αλλά για να ενημερώσει τους αναγνώστες πως αυτή η μικρή καθυστέρηση έχει μεγαλύτερη επίδραση στα παιδιά. Όταν ένα παιδί μπαίνει καθυστερημένα στην προπόνηση, χάνει το σωστό και σταδιακό ζέσταμα, κάτι που δεν είναι κάποια τυπική λεπτομέρεια αλλά ένα σοβαρό θέμα ασφάλειας. Το σώμα χρειάζεται χρόνο για να ανεβάσει θερμοκρασία και ένταση με τον σωστό τρόπο, ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος τραυματισμού και να μπορεί το παιδί να αποδώσει καλύτερα.
Παράλληλα, η καθυστέρηση επηρεάζει τη ροή της προπόνησης. Οι προπονήσεις στα τμήματα ανάπτυξης είναι συνήθως οργανωμένες με συγκεκριμένο πλάνο και προοδευτική δυσκολία. Όταν η ομάδα έχει ξεκινήσει και χρειάζεται να “μπει” κάποιος αργότερα, αναγκαστικά αλλάζει ο ρυθμός, γίνεται διακοπή, και πολλές φορές ο προπονητής πρέπει να επαναλάβει οδηγίες ή να προσαρμόσει ασκήσεις.
Η συνέπεια στην ώρα έχει επίσης άμεση σχέση με τον πραγματικό χρόνο μάθησης. Ακόμη και 10 λεπτά καθυστέρηση μπορεί να φαίνονται λίγα, όμως σε μια προπόνηση συγκεκριμένης διάρκειας είναι ποσοστό που μετράει. Μαζεμένα μέσα στη σεζόν, αυτά τα λεπτά γίνονται ώρες προπόνησης που χάνονται, δηλαδή ώρες τεχνικής, επανάληψης και εξέλιξης που θα μπορούσαν να έχουν κερδηθεί.
Επιπλέον, υπάρχει το κομμάτι της ομάδας. Στις μικρές ηλικίες, το “ξεκινάμε μαζί” είναι μέρος της εκπαίδευσης και της κουλτούρας που χτίζεται. Η συγκέντρωση πριν την προπόνηση, η πρώτη ομαδική οδηγία, η κοινή εκκίνηση, βοηθούν τα παιδιά να αισθάνονται ότι ανήκουν και ότι λειτουργούν ως σύνολο. Όταν αυτό γίνεται αποσπασματικά, η συνοχή χάνει λίγο από τη δύναμή της.
Στους αγώνες, η βιαστική άφιξη επιβαρύνει ακόμη περισσότερο την κατάσταση. Όταν ένα παιδί φτάνει μόλις 20 λεπτά πριν το τζάμπολ, συνήθως μπαίνει κατευθείαν σε πίεση: να αλλάξει γρήγορα, να προλάβει την προθέρμανση, να ακούσει οδηγίες “στο πόδι”. Αυτό φέρνει άγχος και μειώνει την ετοιμότητα, ενώ ο αγώνας θα έπρεπε να είναι μια διαδικασία που ξεκινά ήρεμα, με σωστή ενεργοποίηση σώματος και μυαλού.
Γνωρίζουμε πολύ καλά ότι οι οικογένειες έχουν απαιτητικά προγράμματα: δουλειές, μετακινήσεις, σχολείο, δραστηριότητες. Ακριβώς γι’ αυτό, βοηθάει να μπει ένας απλός, σταθερός στόχος: η προσέλευση στην προπόνηση να γίνεται περίπου 10 λεπτά νωρίτερα, ώστε το παιδί να προλαβαίνει να αλλάξει, να ετοιμαστεί και να μπει στο κλίμα χωρίς βιασύνη. Η “άνετη” άφιξη κάνει την προπόνηση καλύτερη από το πρώτο λεπτό.
Αντίστοιχα, στους αγώνες, η παρουσία μία ώρα πριν δεν είναι υπερβολή ούτε αυστηρός κανόνας. Είναι ο χρόνος που απαιτείται για να ξεκινήσει σωστά η διαδικασία: συγκέντρωση της ομάδας, οργανωμένη προθέρμανση, ρυθμός σουτ, οδηγίες, και γενικά μια προετοιμασία που δίνει στο παιδί τις καλύτερες συνθήκες για να απολαύσει το παιχνίδι και να αποδώσει με ασφάλεια.
Μια ακόμη πρακτική που λύνει πολλά θέματα είναι η προετοιμασία από πριν. Όταν ο εξοπλισμός είναι έτοιμος (παπούτσια, στολή, νερό) και δεν ψάχνονται πράγματα την τελευταία στιγμή, μειώνονται οι καθυστερήσεις και το άγχος. Το παιδί νιώθει ότι έχει “ρουτίνα αθλητή” και αυτό το βοηθάει να οργανώνεται καλύτερα.
Και φυσικά, όταν υπάρχει πραγματική δυσκολία μετακίνησης ή κάτι απρόβλεπτο, η έγκαιρη ενημέρωση προς τον προπονητή βοηθάει σημαντικά. Δεν είναι ζήτημα απολογίας, αλλά συνεννόησης, ώστε να γίνει σωστή διαχείριση της προπόνησης ή του αγώνα και να μη βρεθεί το παιδί «εκτός πλαισίου» χωρίς να το θέλει.
Η συνέπεια στην ώρα δεν είναι θέμα αυστηρότητας. Είναι μέρος της αγωγής του αθλητισμού: σεβασμός στην ομάδα, στο πρόγραμμα, στον προπονητή, αλλά και στον ίδιο μας τον εαυτό. Και όταν αυτή η συνήθεια χτίζεται από μικρή ηλικία, ακολουθεί τα παιδιά σε κάθε τους βήμα, είτε αυτό λέγεται γήπεδο, είτε σχολείο, είτε η ίδια η ζωή.
Πραγματικά ευχαριστούμε τους γονείς για τη στήριξη και την κατανόηση. Με μικρές, απλές κινήσεις, μπορούμε όλοι μαζί να βοηθήσουμε τα παιδιά να απολαμβάνουν το μπάσκετ όπως του αξίζει: με σωστή προετοιμασία, ασφάλεια, ομαδικότητα και χαμόγελο.
