Στο κυπριακό μπάσκετ υπάρχουν παιδιά με προοπτική, με πολύ διάθεση, αλλά και αθλητικά προσόντα. Αυτό που συχνά λείπει δεν είναι το ταλέντο, αλλά η σωστή νοοτροπία γύρω από την ανάπτυξη.
Αν θέλουμε να δούμε περισσότερους Κύπριους παίκτες και παίκτριες να φτάνουν σε επίπεδο Ανδρών και Γυναικών, να αντέχουν τον ανταγωνισμό και να έχουν πραγματικό ρόλο στις ομάδες τους, πρέπει να σταματήσουμε να βαφτίζουμε την προσωρινή επιτυχία ως πρόοδο.
1. Η νίκη δεν είναι αυτοσκοπός
Στις μικρές ηλικίες η νίκη έχει κάποια αξία, αλλά δεν μπορεί να είναι ο μοναδικός οδηγός. Το να κερδίζει μία ομάδα Κ10, Κ12, Κ14 ή Κ16 επειδή έχει δύο-τρία πιο δυνατά σωματικά παιδιά, επειδή πιέζει συνέχεια ή επειδή παίζει με τους ίδιους παίκτες στο μεγαλύτερο μέρος του παιχνιδιού, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι παράγει καλαθοσφαιριστές.
Η πραγματική ερώτηση δεν είναι ποιος πήρε το πρωτάθλημα στις μικρές ηλικίες. Η πραγματική ερώτηση είναι πόσα παιδιά έμαθαν να πασάρουν σωστά, να διαβάζουν την άμυνα, να παίζουν χωρίς την μπάλα, να αμύνονται με αρχές, να παίρνουν αποφάσεις και να συνεχίζουν στο άθλημα μετά τα 16;
Στο αναπτυξιακό μπάσκετ, το αποτέλεσμα πρέπει να είναι εργαλείο. Όχι αυτοσκοπός.
2. Τρεις προπονήσεις δεν είναι αρκετές
Η προπόνηση στην ακαδημία είναι η βάση, αλλά όχι ολόκληρη η διαδρομή.
Ένα παιδί που προπονείται δύο ή τρεις φορές την εβδομάδα με την ομάδα του δεν γίνεται αυτόματα παίκτης υψηλού επιπέδου. Χρειάζεται έξτρα επαφή με την μπάλα, ατομική βελτίωση, επαναλήψεις, σωστή φυσική ανάπτυξη, σουτ, επαναλήψεις, footwork, χειρισμό, επαναλήψεις, κατανόηση του παιχνιδιού και πνευματική ανθεκτικότητα. Όχι, δεν είναι λάθος που έχω βάλει μέσα την λέξη «επαναλήψεις» ξανά και ξανά…
Το θέμα δεν είναι να φορτώσουμε τα παιδιά με πίεση. Το θέμα είναι να καταλάβουμε ότι η πρόοδος έρχεται μέσα από την παρουσία στην προπόνηση, αλλά δεν αρκεί. Απαιτείται επιπλέον δουλειά στο γήπεδο. Η πρόοδος έρχεται από την ποιότητα της δουλειάς και από τη συνέπεια.
3. Το λανθασμένο δίλημμα ανάμεσα σε σχολείο και μπάσκετ
Στην Κύπρο ακούμε συχνά ότι κάποια στιγμή το παιδί πρέπει να διαλέξει ανάμεσα στο σχολείο και στο μπάσκετ. Αυτή είναι μία φτωχή και επικίνδυνη σκέψη.
Το σχολείο και ο αθλητισμός μπορούν να συνυπάρξουν. Ένας μαθητής που μαθαίνει να οργανώνει τον χρόνο του, να πειθαρχεί, να σκέφτεται και να διαχειρίζεται την πίεση, έχει περισσότερες πιθανότητες να εξελιχθεί και ως αθλητής.
Το μπάσκετ είναι ένα λατρεμένο παιχνίδι γιατί είναι παιχνίδι αποφάσεων. Μέσα σε λίγα δέκατα του δευτερολέπτου, καλείται ένα παιδί να πάρει πολλές μαζεμένες αποφάσεις. Όπως: Να μην κάνει βήματα, να μην κάνει μπρος-πίσω, να δει πού να πασάρει και να αντιμετωπίσει την πίεση της άμυνας. Όλα αυτά μαζί στην ίδια στιγμή. Όσο πιο καλλιεργημένο είναι το μυαλό ενός παίκτη, τόσο καλύτερα διαβάζει το γήπεδο.
4. Η λατρεία του πιο ψηλού παιδιού
Στις μικρές ηλικίες συχνά κάνουμε ένα σοβαρό λάθος. Βλέπουμε ένα ψηλότερο παιδί και το κλειδώνουμε αμέσως κοντά στο καλάθι. Και το λέω ως παθών, αφού στην γενιά μου ήμουν από τα πιο ψηλά παιδιά (ήμασταν μία… «κοντή» γενιά) και ο προπονητής μου με έβαζε στις θέσεις 4-5.
Σήμερα αυτό το παιδί μπορεί να κερδίζει ριμπάουντ και να βάζει εύκολους πόντους από κοντά επειδή ωρίμασε νωρίτερα από τους άλλους. Αύριο όμως, όταν οι υπόλοιποι το φτάσουν σωματικά (όπως εμένα με έφτασαν και με πέρασαν), τι θα ξέρει να κάνει;
Αν δεν έχει μάθει ντρίμπλα, πάσα, σουτ, κίνηση χωρίς την μπάλα και άμυνα μακριά από τη ρακέτα, τότε το έχουμε περιορίσει εμείς οι ίδιοι. Και είμαστε ένοχοι γιατί όχι μόνο δεν το αναπτύξαμε, αλλά το χρησιμοποιήσαμε για τον σκοπό μας!
Στις ακαδημίες, ειδικά μέχρι το Κ14 και το Κ16, όλα τα παιδιά πρέπει να μαθαίνουν όσο γίνεται περισσότερες δεξιότητες.
5. Η εμμονή με τα λεπτά συμμετοχής
Πολλοί γονείς βλέπουν μόνο πόσο έπαιξε το παιδί τους και πόσους πόντους έβαλε. Όχι τι έκανε στην προπόνηση. Ούτε πώς συμπεριφέρθηκε. Ούτε αν βελτιώνεται. Ούτε αν καταλαβαίνει το παιχνίδι.
Τα λεπτά συμμετοχής είναι σημαντικά, αλλά δεν είναι από μόνα τους απόδειξη αδικίας ή δικαίωσης. Ένας νεαρός παίκτης πρέπει να μάθει ότι ο ρόλος κερδίζεται. Και ο προπονητής πρέπει να θυμάται ότι στις αναπτυξιακές ηλικίες έχει υποχρέωση να εκπαιδεύει, όχι απλώς να διαχειρίζεται το αποτέλεσμα.
Η ισορροπία είναι δύσκολη, αλλά αναγκαία. Ούτε τα παιδιά πρέπει να πιστεύουν ότι όλα τους ανήκουν, ούτε οι προπονητές να κρύβονται πίσω από το σκορ για να μη δίνουν ευκαιρίες.
6. Ο γονιός που κάνει τον προπονητή από την κερκίδα
Το παιδί ακούει τον προπονητή, τον συμπαίκτη, τον αντίπαλο, τον διαιτητή και ταυτόχρονα τον γονιό από την κερκίδα. Το αποτέλεσμα είναι να δημιουργείται σύγχυση.
Αν ο γονιός φωνάζει «σουτ», την ώρα που ο προπονητής ζητάει έξτρα πάσα, το παιδί μπαίνει στη μέση δύο διαφορετικών εντολών. Και συνήθως χάνει την αυτοπεποίθησή του.
Ο ρόλος του γονιού είναι να στηρίζει. Να βοηθά το παιδί να αγαπήσει το παιχνίδι. Να το μαθαίνει να σέβεται, να προσπαθεί και να αντέχει. Όχι να κοουτσάρει από την εξέδρα.
7. Το παράπονο για τους ξένους παίκτες
Στο επίπεδο των Ανδρών ακούμε συχνά ότι οι ξένοι παίρνουν τις θέσεις των Κυπρίων. Υπάρχει βάση σε αυτή τη συζήτηση, αλλά δεν είναι ολόκληρη η αλήθεια.
Το ερώτημα είναι σκληρό. Ετοιμάζουμε πραγματικά Κύπριους παίκτες που μπορούν να σταθούν απέναντι στον ξένο επαγγελματία; Τους μαθαίνουμε να παίζουν γρήγορα, δυνατά, έξυπνα και με συνέπεια; Τους δίνουμε αγωνιστικές απαιτήσεις από μικρή ηλικία; Τους εκπαιδεύουμε να έχουν σώμα, τεχνική, σουτ, άμυνα και νοοτροπία;
Αν η απάντηση είναι όχι, τότε το πρόβλημα δεν αρχίζει στις ομάδες των Ανδρών. Αρχίζει πολλά χρόνια νωρίτερα…
8. Η «μαγκιά» του προπονητή που κυνηγά τα τρόπαια
Ο προπονητής ακαδημιών δεν κρίνεται μόνο από τις νίκες. Κρίνεται από το πόσους παίκτες βελτιώνει, πόσα παιδιά κρατά στο άθλημα, πόσο σωστά διδάσκει και πόση αγάπη δημιουργεί για το παιχνίδι.
Αν ένας προπονητής κερδίζει στις μικρές ηλικίες αλλά οι παίκτες του δεν ξέρουν βασικές αρχές, τότε δεν έχει κάνει ολοκληρωμένη δουλειά. Αν παίζει μόνο για να σηκώσει τρόπαιο, τότε υπηρετεί τον εαυτό του και όχι τα παιδιά.
Η πραγματική επιτυχία ενός προπονητή στο αναπτυξιακό φαίνεται χρόνια μετά. Όταν οι παίκτες του μπορούν να σταθούν σε υψηλότερο επίπεδο. Πόσοι παίκτες που έχεις προπονήσει, αγωνίζονται σήμερα στην Α’ Κατηγορία; Εκεί είναι η «μαγκιά»…
9. Ακατάλληλες εγκαταστάσεις
Είναι από τα θέματα που με κάνουν να… «σκάω» όλα αυτά τα χρόνια. Τα παιδιά να προπονούνται σε ακατάλληλες εγκαταστάσεις…
Όχι όλα, μην παρεξηγηθούμε. Αλλά πολλά γήπεδα δεν είναι φιλόξενα ή έχουν πολλά, πάρα πολλά προβλήματα ώστε να μπορέσουν να προπονηθούν σωστά.
Πρέπει να γίνει κάτι σε αυτό το θέμα ΡΙΖΙΚΑ!
10. Ο λάθος ορισμός της επιτυχίας
Επιτυχία δεν είναι μόνο το μετάλλιο. Δεν είναι μόνο η νίκη στο ντέρμπι του Κ14. Δεν είναι μόνο η φωτογραφία με το τρόπαιο.
Επιτυχία είναι να βγουν παιδιά που συνεχίζουν να παίζουν. Που αγαπούν το μπάσκετ. Που έχουν σωστές βάσεις. Που μπορούν να μπουν σταδιακά σε ομάδες Ανδρών και Γυναικών. Που σέβονται το παιχνίδι, τους συμπαίκτες, τους αντιπάλους και τον εαυτό τους.
Αν το κυπριακό μπάσκετ θέλει να κάνει πραγματικά βήματα μπροστά, πρέπει να σταματήσει να μετρά την ανάπτυξη μόνο με βαθμολογίες και κύπελλα. Πρέπει να τη μετρά με παίκτες, χαρακτήρες, διάρκεια και ποιότητα.
Το ταλέντο υπάρχει. Το ερώτημα είναι αν έχουμε την υπομονή, τη γνώση και την ειλικρίνεια να το αναπτύξουμε σωστά.
