ΑρχικήΕΛΛΑΔΑΤο ελληνικό μπάσκετ χρειάζεται κάτι περισσότερο από καινούργια πρόσωπα

Το ελληνικό μπάσκετ χρειάζεται κάτι περισσότερο από καινούργια πρόσωπα

Η παραίτηση του Βαγγέλη Λιόλιου και οι τέσσερις προφυλακίσεις κλείνουν τον πρώτο κύκλο της δικαστικής υπόθεσης. Για την ΕΟΚ ανοίγει ένας δυσκολότερος: να πείσει ότι οι διαδικασίες της, από τους ορισμούς των διαιτητών μέχρι τις καταγγελίες, δεν θα εξαρτώνται πια από το ποιος κάθεται στην προεδρία.

Υπάρχει ένα χαρτί που κανείς δεν διαβάζει. Είναι η ανακοίνωση με τους ορισμούς των διαιτητών, που βγαίνει πριν από κάθε αγωνιστική και χάνεται κάπου ανάμεσα στο πρόγραμμα και τις τηλεοπτικές μεταδόσεις. Το περασμένο Σαββατοκύριακο, όταν η ΚΕΔ ανακοίνωσε τους διαιτητές του αγώνα της Μυκόνου με τον Άρη, το διάβασαν όλοι. Με μεγεθυντικό φακό…

Πρώτα τα γεγονότα: Την Κυριακή 25 Οκτωβρίου, λίγο πριν απολογηθεί στον ανακριτή, ο Βαγγέλης Λιόλιος παραιτήθηκε από την προεδρία της ΕΟΚ, δηλώνοντας «Αποσύρομαι για να μπορέσει να λειτουργήσει το μπάσκετ». Τη Δευτέρα ολοκληρώθηκε ο πρώτος κύκλος απολογιών των έξι κατηγορουμένων. Τέσσερις κρίθηκαν προσωρινά κρατούμενοι: ο Λιόλιος, ο επιχειρηματίας Γιώργος Μαυραγάνης, ο πρώην διεθνής διαιτητής Πέτρος Παπαπέτρου και ο ειδικός σύμβουλος διαιτησίας Ηλίας Κορομηλάς. Οι άλλοι δύο τέθηκαν σε κατ’ οίκον περιορισμό με ηλεκτρονική επιτήρηση.

Όλοι αρνούνται τις κατηγορίες, και οι συνήγοροι του Λιόλιου μιλούν για σκευωρία. Η προσωρινή κράτηση είναι δικονομικό μέτρο και όχι καταδίκη, ενώ το τεκμήριο αθωότητας ισχύει για όλους. Αυτό το κομμάτι ανήκει στη Δικαιοσύνη και δεν θα παραστήσουμε τον ανακριτή (ή τον εισαγγελέα της εξέδρας). Το ερώτημα που μας αφορά θα μείνει ανοιχτό όποια κι αν είναι η δικαστική κατάληξη: πώς ξαναεμπιστεύεσαι μια διαδικασία, όταν αμφισβητήθηκε το ίδιο το σύστημα που την παράγει;

Άλλαξε ο Μανωλιός…

Η πρώτη απάντηση της Ομοσπονδίας ήρθε γρήγορα. Το ΔΣ συνεδρίασε εκτάκτως το ίδιο απόγευμα, τέσσερα μέλη αποχώρησαν και πρόεδρος εξελέγη ο Άγγελος Παπανικολάου. Το συμβούλιο άλλαξε σύνθεση, δεν παραιτήθηκε όμως ολόκληρο. Η ανακοίνωση που ακολούθησε υπόσχεται συνέχιση των διοργανώσεων, στήριξη στις Εθνικές (Γυναικών στις 11, 14 και 17 Νοεμβρίου, Ανδρών στις 26 και 29 Νοεμβρίου), συνεργασία με τη Δικαιοσύνη και, έως τις 15 Νοεμβρίου, συγκεκριμένες προτάσεις για τη διαιτησία μαζί με τον ΕΣΑΚΕ και το υπουργείο.

Η λέξη-κλειδί, βέβαια, είναι οι «προτάσεις». Η 15η Νοεμβρίου είναι προθεσμία για ιδέες και όχι για αλλαγές που έχουν ήδη αποφασιστεί.

Τη Δευτέρα ο αναπληρωτής υπουργός Αθλητισμού Γιάννης Βρούτσης κάλεσε το ΔΣ στο γραφείο του και ξεκαθάρισε ότι η εμπιστοσύνη δεν επανέρχεται με μια ανακατανομή ρόλων: «Συστήνω τον δρόμο των εκλογών, το ταχύτερον δυνατόν». Ο κ. Παπανικολάου μίλησε για κάθαρση, αλλά για εκλογές «εντός εύλογου χρονικού διαστήματος». Η Γενική Συνέλευση έχει υποσχεθεί για μετά τις 29 Νοεμβρίου, όταν τελειώνουν οι υποχρεώσεις των Εθνικών.

Ο Λαμπεντούζα το έγραψε στον «Γατόπαρδο» πριν από σχεδόν 70 χρόνια: μερικές φορές όλα αλλάζουν ακριβώς για να μείνουν ίδια. Η παραίτηση άλλαξε το πρόσωπο στην κορυφή. Δεν άγγιξε ακόμα τίποτα από όσα κάνουν την κορυφή τόσο ισχυρή…

Μια «επανάσταση» με ημερομηνία λήξης

Στις 8 Σεπτεμβρίου, 47 ημέρες πριν από την παραίτησή του, ο Λιόλιος παρουσίασε στις ΚΑΕ της Basket League αυτό που η ΕΟΚ ονόμασε «πρόταση-επανάσταση». Οι ομάδες θα επέλεγαν οι ίδιες τους διαιτητές τους από μια δεξαμενή που θα όριζε η ΚΕΔ, ενώ στα εθνικά και τοπικά πρωταθλήματα οι ορισμοί θα περνούσαν σταδιακά σε σύστημα τεχνητής νοημοσύνης. Μιλάμε, κατά την Ομοσπονδία, για περίπου 30.000 ορισμούς αγώνων. Στην ίδια ενημέρωση υπενθύμιζε ότι ο αθλητικός νόμος δεν επιτρέπει η ΚΕΔ να υπάγεται σε άλλο σώμα πέρα από την ΕΟΚ.

Δεν έχει νόημα να κρίνουμε σήμερα αν οι ιδέες ήταν καλές ή κακές. Έχει νόημα να δούμε πώς παρουσιάστηκαν: ως προσωπική πρωτοβουλία του προέδρου, με προθεσμία επτά ημερών για απάντηση. Όταν μια μεταρρύθμιση φοράει το όνομα του εμπνευστή της, η αξιοπιστία της ακολουθεί την τύχη του. Είναι σαν το σύστημα που σχεδιάζει ο προπονητής με τον μαρκαδόρο πάνω στο ταμπλό, στο τάιμ-άουτ. Αν φύγει ο προπονητής, το σύστημα σβήνεται μαζί του…

Η σφυρίχτρα από την άλλη άκρη

Ο διαιτητής δεν είναι μόνο ένας άνθρωπος με σφυρίχτρα. Είναι μια καριέρα που χτίζεται από ορισμούς: σε ποια κατηγορία σφυρίζει, πόσα ματς παίρνει, πώς βαθμολογείται, αν θα προταθεί για το σήμα της FIBA. Όποιος ελέγχει αυτά τα τέσσερα, κρατά τη σφυρίχτρα από την άλλη άκρη.

Η δικογραφία, όπως έχει δημοσιευτεί, περιέχει καταθέσεις που περιγράφουν ακριβώς αυτό. Πρώην διεθνής διαιτητής κατέθεσε ότι περιορίστηκαν οι ορισμοί του και ότι βγήκε από τη λίστα της FIBA. Διαιτήτρια κατέθεσε ότι απειλήθηκε και ότι ενημέρωσε τον πρόεδρο χωρίς ουσιαστική αντίδραση. Πρόκειται για καταθέσεις και όχι για αποδεδειγμένα γεγονότα.

Δείχνουν όμως πού βρίσκεται το αδύνατο σημείο. Όταν ο ίδιος μηχανισμός ορίζει, αξιολογεί και προτείνει, θυμίζει πάγκο λαϊκής όπου ο ίδιος πουλάει, ζυγίζει με τη δική του ζυγαριά και κόβει την απόδειξη. Ακόμα κι αν το ζύγι είναι σωστό, ο πελάτης δεν έχει τρόπο να το ξέρει.

Τα νούμερα δίνουν το μέγεθος. Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, η έρευνα εξετάζει περίπου 50 αγώνες διαφόρων κατηγοριών και ο Λιόλιος αντιμετωπίζει 49 κατηγορίες. Η καταγγελία του Αμαρουσίου, τον Απρίλιο, απευθύνθηκε μεταξύ άλλων στην Επιτροπή Δεοντολογίας της ίδιας της ΕΟΚ, δηλαδή σε όργανο μιας Ομοσπονδίας με πρόεδρο τον καταγγελλόμενο. Έφτασε τελικά στον εισαγγελέα. Δεν θα έπρεπε να χρειάζεται τύχη για να φτάσει.

Η συνταγή του στρατηγού

Το NBA πέρασε από αυτόν τον δρόμο πριν από σχεδόν είκοσι χρόνια. Το 2007 ο διαιτητής Τιμ Ντόναχι κατηγορήθηκε ότι στοιχημάτιζε σε αγώνες που σφύριζε ο ίδιος. Ο Ντέιβιντ Στερν δεν έμεινε στις δηλώσεις. Ανέθεσε σε πρώην ομοσπονδιακό εισαγγελέα, τον Λόρενς Πέντοβιτς, έρευνα που κράτησε 14 μήνες, με περισσότερες από 200 συνεντεύξεις και πρόσβαση σε όλα τα αρχεία της λίγκας.

Η έκθεση του 2008 δεν βρήκε άλλον διαιτητή να στοιχηματίζει. Πρότεινε όμως δημοσιοποίηση των ορισμών, γραμμή καταγγελιών για θέματα ακεραιότητας και παρακολούθηση των στοιχηματικών ροών. Το τμήμα διαιτησίας το ανέλαβε ένας απόστρατος υποστράτηγος με 32 χρόνια στον αμερικανικό στρατό, ο Ρον Τζόνσον, άνθρωπος χωρίς καμία σχέση με τις παρέες του χώρου.

Η Ιταλία του 2006 έμαθε το ίδιο μάθημα με τον σκληρό τρόπο. Το Calciopoli ξεκίνησε από τηλεφωνήματα προς τους υπεύθυνους των ορισμών και τελείωσε με τη Γιουβέντους στη Serie B. Ο κοινός παρονομαστής είναι ένας: όπου η εξουσία των ορισμών μαζεύεται σε λίγα χέρια, εκεί χτυπά πρώτα η αμφιβολία, ακόμα και όταν όλα γίνονται σωστά.

Τρεις δικλίδες, κανένα όνομα

Τρία πράγματα θα έκαναν τη διαφορά, και κανένα δεν χρειάζεται συγκεκριμένο πρόσωπο για να λειτουργήσει.

Το πρώτο είναι οι ορισμοί. Γραπτά και δημοσιευμένα κριτήρια, κλήρωση από δεξαμενή με κανόνες ασυμβίβαστου και μια ετήσια δημόσια αναφορά για κάθε διαιτητή: πόσους αγώνες σφύριξε, σε ποια κατηγορία, με ποιες ομάδες. Αν ο νόμος θέλει την ΚΕΔ μέσα στην ΕΟΚ, ας μπει μέσα στην ΚΕΔ και κάποιος που δεν χρωστά τη θέση του στο ΔΣ, για παράδειγμα δικαστικός λειτουργός ή πρόσωπο που υποδεικνύει η FIBA.

Το δεύτερο είναι η αξιολόγηση και η διεθνής εξέλιξη. Βαθμολογίες που ο διαιτητής βλέπει, δικαίωμα ένστασης σε όργανο έξω από την ίδια αλυσίδα και αιτιολογημένες αποφάσεις για τις προτάσεις στη FIBA. Ο διαιτητής που φοβάται για τον επόμενο ορισμό του σφυρίζει με το ένα μάτι στο παρκέ και το άλλο στο κινητό.

Το τρίτο είναι η καταγγελία. Ένα κανάλι έξω από την Ομοσπονδία, με προστασία για όποιον μιλά, και ανεξάρτητος έλεγχος των ασυμβίβαστων. Δεν χρειάζεται να εφεύρουμε τίποτα, η γραμμή ακεραιότητας προτάθηκε στο NBA ήδη από το 2008.

Το μάθημα δεν έχει σύνορα. Σε κάθε μικρή αγορά μπάσκετ, και η Κύπρος είναι μία από αυτές, ομοσπονδία, σωματεία και διαιτητές γνωρίζονται με το μικρό τους όνομα. Εκεί οι δικλίδες χρειάζονται περισσότερο απ’ οπουδήποτε αλλού, κυρίως για να προστατεύουν τους έντιμους.

Τα λεφτά που δεν πρέπει να μαντέψουμε

Στις 22 Οκτωβρίου ο κ. Βρούτσης ανέστειλε προσωρινά τις κρατικές επιχορηγήσεις προς την ΕΟΚ και ζήτησε έκτακτο οικονομικό και διαχειριστικό έλεγχο για τα έτη 2024 έως 2026 από τη Γενική Διεύθυνση Δημοσιονομικών Ελέγχων.

Το εύκολο συμπέρασμα είναι ότι πρώτες θα πληρώσουν οι ακαδημίες. Τα στοιχεία δεν το δείχνουν, τουλάχιστον ακόμα. Ο υπουργός διευκρίνισε ότι η αναστολή δεν αγγίζει τη μισθοδοσία των εργαζομένων ούτε τις επιχορηγήσεις προς τα σωματεία. Για τα αναπτυξιακά προγράμματα της ίδιας της Ομοσπονδίας, τις μικρές Εθνικές και την εκπαίδευση προπονητών δεν έχει δοθεί δημόσια εικόνα, και μέχρι να δοθεί αρμόζει η ερώτηση και όχι η υπόθεση.

Υπάρχει και κάτι που πονά περισσότερο από τα χρήματα. Ο δικηγόρος της ΚΑΕ Αμαρουσίου, Μιχάλης Δημητρακόπουλος, υποστήριξε δημόσια ότι αλλοιώνονταν αποτελέσματα ακόμη και σε παιδικό πρωτάθλημα. Είναι ισχυρισμός της μίας πλευράς και θα κριθεί. Αν όμως αποδειχθεί έστω και ένα τέτοιο ματς, η ζημιά δεν θα μετριέται σε επιχορηγήσεις αλλά στα παιδιά που έμαθαν… ότι το σκορ αποφασίζεται κάπου αλλού.

Το πιο βαρετό χαρτί του Σαββάτου

Μέσα στη θύελλα, η ΕΟΚ υπολογίζει ότι έγιναν κανονικά περίπου 100 αγώνες των Εθνικών Πρωταθλημάτων Ανδρών και Γυναικών. Κάποιοι διαιτητές πήγαν, σφύριξαν, έγραψαν το φύλλο αγώνα και γύρισαν σπίτι, ξέροντας ότι κάθε τους σφύριγμα θα το ζύγιζε καχύποπτα μια ολόκληρη κερκίδα. Ακόμα και ο συνήγορος της πλευράς που κατήγγειλε την υπόθεση έσπευσε να πει ότι η συντριπτική πλειονότητα των διαιτητών είναι έντιμοι. Αυτοί οι άνθρωποι αξίζουν ένα σύστημα που θα τους προστατεύει και από την καχυποψία, όχι μόνο από τους επιτήδειους.

Η παροιμία λέει «κάθε εμπόδιο για καλό». Δεν ισχύει αυτόματα, ισχύει μόνο αν το εμπόδιο αφήσει πίσω του κανόνες που δουλεύουν χωρίς προβολείς και με οποιονδήποτε πρόεδρο. Αν η 15η Νοεμβρίου φέρει δημοσιευμένους κανόνες αντί για ονόματα, και οι εκλογές φέρουν καθαρή εντολή από τα σωματεία αντί για ανασχηματισμό, το ελληνικό μπάσκετ θα ξαναβρεί κάτι που έχασε αυτή την εβδομάδα. Το φύλλο με τους ορισμούς θα ξαναγίνει το πιο βαρετό χαρτί του Σαββάτου. Και αλήθεια, πόσο θα μας άρεσε να μην το διαβάζει ξανά κανείς…

Enjoyed this article? Show your support and help fund more independent basketball reporting, analysis and commentary.

Must Read